TBMM’den geçen kapsamlı GSS düzenlemesi sosyal güvenlik sistemindeki tıkanıklığı gidererek vatandaşlara nefes aldırdı.
GSS düzenlemesi, Türkiye’nin sosyal güvenlik tarihinde atılmış en önemli “beyaz sayfa” adımlarından biri olarak kayıtlara geçti. 1.5 milyon vatandaşın 2016 öncesine ait kronikleşmiş borç sorununun çözülmesi, sistemin işleyişini rahatlattı. Devletin 3.2 milyar liralık alacağından vazgeçmesi, “insan odaklı” yönetim anlayışının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Sistemin Tıkanıklığı Giderildi
Yıllardır tahsil edilemeyen ve “batık” olarak bekleyen dosyalar, SGK’nın iş yükünü artırıyordu. İcra takipleri, tebligatlar ve itiraz süreçleri, kurum personelini asıl işinden alıkoyuyordu. Bu karar neden önemli? Yapılan GSS düzenlemesi sayesinde kurum, ölü dosyaları arşivden kaldırarak güncel ve tahsil edilebilir alacaklara odaklanabilecek.
Vatandaş cephesinde ise sağlık hizmetlerine erişimin önündeki baraj yıkıldı. Borçlu damgası yiyen milyonlarca kişi, sistemle barışarak yeniden devletin şefkatli kollarına döndü. Özellikle pandemi sonrası artan sağlık hassasiyeti, bu kararın değerini daha da artırıyor.
Ekonomik krizin etkilerinin hissedildiği bir süreçte, hane halkı bütçesinden çıkacak olası paranın cepte kalması da piyasaya dolaylı destek sağladı. İcra korkusu olmadan yaşamak, toplumsal psikolojiyi düzeltti.
GSS Düzenlemesi Sürdürülebilir mi?
Uzmanlar, bu tür afların “bir defaya mahsus” kalması gerektiği konusunda hemfikir. Sürekli af beklentisi, prim ödeme disiplinini bozabilir. Devletin, 2016 sonrasını kapsama almaması, bu disiplini koruma niyetinde olduğunu gösteriyor. Yeni borçlar ne olacak? Sistem işlemeye devam ediyor ve vatandaşların güncel primlerini ödemesi bekleniyor.
Gelecekte benzer sorunların yaşanmaması için gelir testi mekanizmasının daha proaktif çalışması gerekiyor. Vatandaşın borçlu duruma düşmeden önce gelir durumunun tespit edilmesi, sorunu kaynağında çözecektir. Dijitalleşme ve veri entegrasyonu bu konuda kilit rol oynayacak.
Muhalefet ve sivil toplum kuruluşları da düzenlemeyi olumlu bulmakla birlikte, GSS prim tutarlarının makul seviyelerde tutulmasını talep ediyor. İşsiz vatandaşlardan prim alınmaması yönündeki öneriler de tartışılmaya devam ediyor.
Sosyal Devletin Güçlü Mesajı
Türkiye, sağlık hizmetlerini vatandaşlarına en geniş kapsamda sunan ülkelerden biridir. Bu düzenleme, “Paran yoksa tedavi olamazsın” anlayışının bu topraklarda geçerli olmadığının kanıtıdır.
Avrupa ve Amerika’daki sağlık sistemlerinde yaşanan krizler göz önüne alındığında, Türkiye’nin kapsayıcı sağlık politikası takdir topluyor. Borç affı, bu politikanın tamamlayıcı bir unsuru oldu.
Sonuç olarak, GSS düzenlemesi ile geçmişin kamburlarından kurtulduk ve geleceğe daha sağlıklı bir başlangıç yaptık.
