Borsa İstanbul, pay piyasası ve kotasyon kriterlerine ilişkin geniş çaplı düzenlemelerin ardından 1 Ekim-31 Aralık aralığında uygulanacak endeks ve pazar yapısını baştan kurguladı; bu değişim neticesinde BIST 30’dan 1, BIST 50’den 6, BIST 100’den 27 firma listeden çıkarıldı. Aynı revizyonla Yıldız Pazar’daki şirket sayısı da geriledi. Borsa İstanbul kaynaklarından alınan bilgiye göre, değişikliklerin sınırını Pay Piyasası Prosedürü ile Kotasyon Yönergesi’nde gerçekleştirilen düzenlemeler çizdi.
Pay Piyasası Prosedürü’ne yıldız ve ana pazar hesaplamasında volatilite ölçütü eklendi, önceden uygulanan istisnalar ise yürürlükten çıkarıldı. Kotasyon Yönergesi’nde ise piyasa değeri ölçütü iki katına yükseltildi. Bu iki düzenlemenin birleşik etkisiyle endekslerde geniş çaplı bir kadro değişimi yaşandı. Borsa İstanbul’un Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda duyurduğu pazar revizyonuna göre, yeni dönemde yıldız pazarda 149 pay, ana pazarda 396 pay, alt pazarda ise 49 pay alım satıma konu olacak.
Artık değişikliklerin sebebi sadece işlem hacmi veya piyasa değeri değil. Borsa İstanbul Pay Piyasası Prosedürü’nün 37’nci maddesi ile Kotasyon Yönergesi’nin 8’inci maddesinde gerçekleştirilen düzenlemeler sayesinde volatilite, pazar ve endeks hesaplamalarında tayin edici bir ölçüt konumuna geldi. Düzenleme öncesinde yıldız pazarda yer alabilmek için herhangi bir volatilite şartı aranmazken, yeni maddede “En yüksek oynaklık diliminde yer almamak” koşulu getirildi.
Yönergede bu ölçüt, bir payın değerlemeye tabi paylar arasında yapılacak volatilite sıralamasında en fazla yüzde 10 olacak şekilde belirlenen en yüksek oynaklık diliminde yer alıp almadığına bakılması şeklinde tarif edildi. Dolayısıyla yıldız pazardaki şirket hisselerinde yoğun dalgalanma yaşanması ve endeks dönemi sonunda sert yükseliş ya da düşüşlerin görülmesi halinde bu şirketlerin endekslerde kalması da riske girecek. Bu durum, yatırımcıların portföylerindeki hisselerin endeks ağırlıklarını ve pasif fonların takip ettikleri endekslerdeki pozisyonlarını doğrudan etkileyebilecek yapısal bir değişim anlamına geliyor.
Kotasyon Yönergesi’nde yapılan düzenleme ise yıldız pazar, ana pazar ve alt pazarda işlem görecek şirketlerin piyasa değeri eşiklerini yükseltti. Halka arz edilen payların asgari piyasa değeri sınırlarının yükseltilmesi, özellikle son dönemde halka arz olan şirketlerin hangi pazarda işlem göreceği konusunda belirleyici oldu. 27 şirketin piyasa değerinin toplamda 1,3 trilyon lira seviyesinde olduğu belirtilirken, bu büyüklükteki bir çıkışın endekslerin genel yapısı üzerinde hissedilir bir etkisi olacağı ifade ediliyor.
Borsa İstanbul’un üç ayda bir gerçekleştirdiği rutin endeks ve pazar değişiklikleri, bu defa geçmişte rastlanmayan genişlikte sonuçlar yarattı. Volatilite kriterinin getirilmesi ve piyasa değeri sınırlarının yükseltilmesi, BIST 30, BIST 50 ve BIST 100 endekslerinde çok sayıda şirketin yer değiştirmesine yol açtı. Yeni dönemde endekslerde yer alacak şirketlerin belirlenmesinde artık işlem hacminin yanı sıra fiyat istikrarı da gözetilecek.
