ABD Başkanı Donald Trump’ın temmuz ayında yaptığı ve milyonlarca doları bulan borsa işlemleri, resmi belgeler üzerinden kamuoyuna yansıdı. Açıklanan dosyalara göre Trump adına 6,5 milyon ila 31 milyon dolar arasında değişen tutarda hisse satışı yapılırken, alım tarafında ise 165 bin dolar ile 400 bin dolar arasında bir hacim oluştu. Bu işlem yığınının büyük bölümü, yapay zeka ve büyük teknoloji şirketlerinin hisseleri üzerinde yoğunlaştı. Belgelerde binden fazla işlem kaydı yer alırken, bunların önemli bir kısmının Nvidia ile savunma bakanlığı ve Göçmenlik ve Muhafaza dairesi yüklenicisi Palantir hisselerinde olduğu görüldü. Trump cephesinden yapılan savunmada ise portföyün üçüncü taraflarca bağımsız biçimde yönetildiği vurgulandı.
Bir sözcü, BBC’ye verdiği demeçte Trump’ın hisse senedi ve tahvil portföyünün dışarıdan profesyonel bir ekip tarafından idare edildiğini dile getirdi. Sözcü, “Ne Başkan Trump’ın ne de ailesinden herhangi bir üyenin portföyün nasıl yatırıma yönlendirileceği, etkileneceği veya yatırımların ne zaman alınacağı ya da satılacağı konusunda herhangi bir yönlendirme, etki veya girdi sağlama yetkisi bulunuyor. Herhangi bir çıkar çatışması söz konusu değil” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, işlemlerin siyasi bir tercihten bağımsız olarak finansal yönetim çerçevesinde şekillendiği yönündeki resmi pozisyonu yansıtıyor. Belge akışı, Beyaz Saray’a dönüş sonrası dönemde Trump adına bildirilen binlerce borsa işleminin son halkası olarak kayda girdi.
Dosyada dikkat çeken bir diğer başlık, Elon Musk’ın liderliğini yürüttüğü roket ve yapay zeka şirketi SpaceX’te yapılan binlerce dolar değerindeki hisse alım satımı oldu. SpaceX, haziran ayında ABD merkezli Nasdaq borsasında hisselerini işleme açmıştı. Halka arz sonrası süreçte hisse fiyatı dalgalı bir seyir izledi; temmuz ve ağustos aylarında keskin bir geri çekilme yaşandı. Mevcut durumda ise şirket hisseleri, ilk halka arz fiyatının yüzde 14 üzerinde el değiştiriyor. Trump adına Musk’ın elektrikli araç üreticisi Tesla’da da alım satım işlemi yapıldığı belgelerde yer aldı. Böylece işlem hacminin hem yeni halka arz olan girişimlere hem de yerleşik teknoloji devlerine yayıldığı bir tablo ortaya çıktı.
Temmuz ayına ait bu işlemlerin açıklanması, yapay zeka ve güvenlik alanındaki siyasi tartışmaların yeniden yoğunlaştığı bir döneme denk geldi. Trump, yapay zeka geliştirme sürecine yönelik güvenlik odaklı yavaşlatma çağrılarını reddederek, bu tür kısıtlamaların ABD’yi Çin’in gerisinde bırakma riski taşıdığı uyarısında bulundu. Salı günü Genel Kurul’da dünya liderlerine hitap eden Trump, yapay zekayı Amerikan üstünlüğünün bir yansıması olarak “süper zeka” biçiminde yeniden markalaştırmak istediğini söyledi. Daha önceki açıklamalarında da ABD’nin yapay zeka yarışında zirveye çıkması gerektiğini savunan Trump, “Yapay zekayı kim kazanırsa o kazanır” değerlendirmesinde bulundu. Bu söylemler, teknoloji hisselerindeki hareketliliğin siyasi gündemle iç içe okunmasına yol açıyor.
Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünden bu yana kamuoyuna açıkladığı binlerce borsa işlemi, başkanlık döneminde finansal şeffaflık tartışmalarını da beraberinde getirdi. Yapay zeka ve büyük teknoloji şirketlerine yönelen ilgi, bu sektörlerin ekonomik ağırlığının yanı sıra ulusal güvenlik ve teknolojik rekabet başlıklarıyla da örtüşüyor. Resmi belgelerdeki işlem aralıkları ve şirket dağılımı, portföy yönetiminin piyasa dinamikleri içinde şekillendiği yönündeki resmi anlatıyı destekler nitelikte. Nvidia ve Palantir gibi savunma ve yapay zeka kesişiminde faaliyet gösteren firmaların listede yer alması, teknoloji yatırımlarının stratejik sektörlerle bağlantısını gözler önüne seriyor.
